Anlaşmalı boşanmanın şartları

Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre evlilik en az bir yıl sürmüş ise eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bunun için hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması gerekir.

Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu düzenlemede gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanmanın merkezinde eşlerin imzaladığı protokol bulunur. Protokolün açık ve uygulanabilir olması, ileride yeni uyuşmazlıklar çıkmasını önlemeye yardımcı olur. Genellikle şu konular düzenlenir:

Boşanma davalarına aile mahkemeleri bakar; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Dava, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yerde açılabilir (TMK m. 168).

Kanun, hâkimin tarafları bizzat dinlemesini aradığı için eşlerin duruşmaya kendilerinin katılması gerekir; yalnızca avukatın katılması yeterli değildir.

Bir yıllık süre dolmadan anlaşmalı boşanma yoluna gidilemez. Eşler anlaşmış olsa bile bu durumda dava, genel boşanma sebeplerine göre çekişmeli boşanma usulüyle görülür; bu da genellikle daha uzun bir yargılama anlamına gelir.

Boşanma kararı kesinleşmeden hüküm doğurmaz. Karara karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Taraflar kanun yolundan feragat ederse karar daha erken kesinleşebilir. Kesinleşen karar nüfus kaydına işlenir.